Fotorelacja ze spotkania z J. Jarniewiczem

Fotograf: Agnieszka Baczewska

                                                          Spotkanie podczas Pogotowia w Biurze Literackim & LO VIII  z

             Jerzym Jarniewiczem

Recenzja tomiku poezji Jerzego Jarniewicza

Antidotum na samotność

                                                                    

 W swoim najnowszym tomiku poezji ,,Na dzień dzisiejszy i chwilę obecną” Jerzy Jarniewicz porusza problem człowieka zagubionego, poszukującego swojego miejsca we wciąż zmieniającym się współczesnym świecie. Człowieka samotnego w wielkomiejskim tłumie, który wyjątkowo łaknie bliskości, również tej cielesnej.

 Zgodnie z zawartą w tytule sugestią, motywem przewodnim tego zbioru wierszy jest teraźniejszość. W licznych nawiązaniach do znanych opinii publicznej, niedawno nagłośnionych przez media wydarzeń, a także obserwacjach pozornie banalnych sytuacji, których świadkami jesteśmy na co dzień, dostrzec można przejaw pewnego rodzaju społecznej wrażliwości. Autor pokazuje w ten sposób, jak otaczająca nas rzeczywistość wywiera wpływ na sferę naszych osobistych uczuć i przeżyć, choć często wydaje się, że te dwie płaszczyzny naszej świadomości dzieli duży dystans.

  Trafne i być może zdolne przemówić do większej rzeszy odbiorców okazuje się poświęcenie uwagi w utworach tego tomiku istocie szeroko pojmowanej miłości. Uczucia, które stanowi antidotum na wyobcowanie w ogarniętym znieczulicą społeczeństwie i nawet w dobie kryzysu relacji międzyludzkich pozostaje nadrzędną wartością w życiu.
  ,,Na dzień dzisiejszy i chwilę obecną” porusza aktualną, bliską każdemu z nas problematykę. Wnosi wiele nowego do rozważań o sensie ludzkiej egzystencji w realiach XXI wieku. Niewątpliwie jest to wydawnictwo, z którym warto się zapoznać.

Urszula Drwęcka 

Spotkanie poetyckie z J. Jarniewiczem

  W piątek, 05.10.2012r., odbyło się w naszej szkolnej bibliotece spotkanie z poetą, Jerzym Jarniewiczem. Wszyscy wyczekiwaliśmy tego wydarzenia z niecierpliwością, ponieważ poznanie tak wybitnego poety było dla nas niesamowitym przeżyciem. O 11.00 nasza grupka literacka zebrała się przed wejściem LO nr VIII, aby powitać gości. Przyjechali punktualnie. Autorowi towarzyszyła koordynatorka projektu literackiego. Gościom nie umknęło uwadze to, że każdy z nas miał identyfikator "Szkoły z poezją" wykonany przez naszą graficzkę, Biankę Kopejkin..

  Na początku głos zabrała pani towarzysząca poecie, wprowadzając nas w temat spotkania. Wiersze, które mieliśmy omawiać pochodziły z tomiku" Na dzień dzisiejszy i chwilę obecną". Jerzy Jarniewicz, po jej wypowiedzi przystąpił do czytania swoich wierszy, między innymi " Tranzyt Wenus w Zawierciu". Myślę, że każdemu z nas podobało się to, w jaki sposób recytował.

Autor: Adrianna Steć

  W momencie gdy wypowiedział ostatnie zdanie, padło już pierwsze pytanie co do jego twórczości, zadane przez jego asystentkę. Pytała, z czym wiąże się motyw zbrodni, niepokoju pojawiający się w utworach. Pan Jarniewicz wyjaśnił, że w większości swojej twórczości pisze o miłości, a jego zdaniem istnieje niewyraźna bariera między bólem a miłością, którą łatwo przekroczyć. Mówił również o tym, że wiersze powinny być wielowątkowe, przedstawiać różne historie z odmiennych perspektyw. Zaznaczył, że życie to splot wydarzeń.

  Kolejne pytanie zadała nasza koleżanka. Brzmiało ono "Czy sytuacje, które są przedstawione w Pana książce są związane z Pana życiem? " Autor tomiku po krótkim zastanowieniu odpowiedział zdecydowanie, że według niego poeta nie jest potrzebny do analizy wiersza. Polecił nam zastanowić się nad tym co nas bardziej interesuje: tekst czy jego autor? Nadmienił też, że pisanie daje nam wolność bycia kim się chce. Wiersze, nawet te autobiograficzne, nie muszą być w całości prawdą. Zdarzają się małe przekłamania ,np. w jego przypadku był to tytuł wiersza " Tranzyt Wenus w Zawierciu". Tak naprawdę autor nie był w Zawierciu, lecz w Katowicach, ale uznał, że ten tytuł jest po prostu ciekawszy i lepiej brzmi niż : Tranzyt Wenus w Katowicach".

  Odnośnie tytułów, padły jeszcze dwa pytania. "Jak nasz poeta dobiera je do swojej twórczości? " Jerzy Jarniewicz zdecydowanie odparł, że tytuł według niego nie może być częścią utworu, ponieważ będzie nudny. Może on być zagadkowy, może wprowadzać w błąd, ale też może być kluczem do interpretacji. Ważne, by był intrygujący. Padło również pytanie o to, czy nazwa książki jest trudna do zapamiętania, do zrozumienia. Na to zagadnienie odpowiadaliśmy wspólnie. Większość uważała, że jest to nazwa mająca drugie dno, zachęcająca do refleksji. Z jednej strony trudna, z drugiej zaś nietuzinkowa, interesująca.

  Zapytaliśmy o liczbę dwa na okładce książki. Poeta ze spokojem wytłumaczył jej sens. Może ona oznaczać dwoje ludzi jako parę, klasę pociągu itp. Każdy może interpretować to na swój sposób. Istnieje wolność interpretacji. Zainteresowaliśmy się również grafiką i pomysłem na jej stworzenie. Jerzy Jarniewicz p rzyznał, że nad grafiką pracował grafik, któremu dał wytyczne jak mniej więcej ma ona wyglądać, ale zostawił mu spore pole do popisu.

Autor zdjęcia: Adrianna Steć

  W chwili, gdy poeta wypowiedział ostatnie zdanie, zadzwonił dzwonek. Nastąpiła przerwa. Po krótkiej pauzie na kawę i herbatę, znowu spotkaliśmy się w czytelni. Przed sobą mogliśmy zobaczyć wydrukowane teksty wierszy "Julia w kolonii karnej" i "Trzydzieści siedem i trzy". Przystąpiliśmy do ich czytania i interpretacji. W pierwszym z dzieł mogliśmy dowiedzieć się o miłości zakazanej, więziennej, o sporach i zawirowaniach w życiu. Tekst nawiązywał do Julii Tymoszenko. Autor nie podał jednak jej nazwiska w tytule, by tekst zyskał tajemniczości i ponadczasowości.

  W drugim dziele przedstawione było życie ludzkie z różnych perspektyw. Autor chciał, byśmy mieli świadomość tego, że zawsze można spojrzeć na życie okiem osoby, którą kiedyś byliśmy, np. dziecka. Jerzy Jarniewicz pragnął także pokazać nam, ze nikt nie jest taki sam, że każdy rozpoznaje świat na swój sposób.

 Zapytaliśmy też o poetów, z których autor czerpie inspiracje. Dowiedzieliśmy się, że Jerzy Jarniewicz bardzo ceni sobie autorów anglojęzycznych , ponieważ sam z wykształcenia jest anglistą i tłumaczem. Uwielbia również twórczość polskich poetów.

  Przedostatnie pytanie jakie padło było następujące "Na co Pan najbardziej zwraca uwagę w wierszu? " Odpowiedź była według naszego gościa prosta. Uważa on, że zależy to od wiersza. Każdy jest inny i w każdym coś innego przykuwa jego uwagę. Ostatnie pytanie dotyczyło planów autora tzn. czy zamierza inscenizować jakiś swój wiersz, tomik. Poeta odpowiedział z uśmiechem, że bardzo by chciał, jednakże nie do końca jest to proste do zrealizowania. Czeka na propozycje. Na razie jednak zastał zrealizowany wiersz "Tranzyt Wenus w Zawierciu":

  Spotkanie zakończyły podziękowania za przyjemne spotkanie od poety i koordynatorki "Szkoły z poezją", a także nasze podziękowania za ich przybycie. Autor również mógł zobaczyć swoją karykaturę narysowaną przez Biankę Kopejkin. Przyjął ten rysunek z wielkim uśmiechem. Rozstaliśmy się wszyscy w dobrych humorach. Byliśmy szczęśliwi z powodu poznania tak kreatywnego autora.

M.Ż. i J.C

Codzienność jako poezja dla Jerzego Jarniewicza

         

         Czym inspirują się poeci? Czy można pisać wiersze o codzienności? Co zrobić, aby nasza twórczość była oryginalna i ponadczasowa? Na takie i podobne pytania odpowiadał pan Jerzy Jarniewicz dnia 4 października 2012 roku na Pogotowiu Literackim. Autor tomiku „Na dzień dzisiejszy i chwilę obecną” podzielił się z nami swoimi doświadczeniami literackimi i opowiedział o procesie tworzenia poezji.

            Po przeczytaniu wiersza „Nike w kawałkach” wspólnie zastanowiliśmy się nad jego symboliką. Pan Jarniewicz wyjaśniał znaczenie poszczególnych metafor oraz pokusił się o opowiedzenie nam historii, jaka wiąże się z tymże utworem. Okazało się bowiem, iż inspiracją do napisania wiersza może być zwyczajna fotografia. W końcu „Malarstwo to niema poezja” jak powiedział pan Jarniewicz. Do obrazu wizualnego wystarczy dopisać tekst i tak powstaje dzieło. 

            Uważam, że dla każdego młodego człowieka o artystycznej duszy było to ciekawe spotkanie. Rozmawialiśmy o szeroko pojętej sztuce oraz jej wpływie na nas. Dowiedzieliśmy się także o tym jak czerpać natchnienie z codzienności. Udało nam się również posłuchać deklamacji wierszy Jerzego Jarniewicza. Podczas spotkania doszliśmy do wspólnych wniosków… Mianowicie:

·       „Na dzień dzisiejszy i chwilę obecną” to zbiór wierszy miłosnych, w których przeplata się polityka, intymność i filozofia.

·        Natchnieniem do napisania wiersza może być malarstwo lub fotografia.

·        Poezja to nie tylko doświadczenia i przeżycia autora.

Myślę, że dzięki temu spotkaniu nauczyliśmy się inaczej patrzyć na szarą codzienność, która nas otacza. 

Adrianna Steć

               

Pytania do Pana Jerzego Jarniewicza

• Co Pana inspiruje?
• Skąd Pan czerpie tematy do swoich wierszy?
• Czy odnosi się Pan do prawdziwych zdarzeń ze swojego życia?
• Dlaczego w Pana wierszach wielokrotnie pojawia się słowo "hotel"?
• Czy powtarzane wielokrotnie słowo "hotel" jest synonimem bezdomności, tułaczki, przemijania, samotności czy pustki?
• Czy współczesny poeta może być (powinien być) "sumieniem" ludzkości (uczyć wrażliwości i pokazywać piękno brzydoty)?
• Jak powinniśmy interpretować odniesienia do fizjologii człowieka? Czy to jest obraz miłości we współczesnym świecie? (miłości obdartej z uczuć?)
• Czy hotel to synonim nocnego życia, zła i brzydoty?
• W wierszu "Zero zero" hotel jest innym miastem, innym światem - iluzją?
• Czy "Zdanie z Piotra" można uznać za podsumowanie Pana tomiku poezji? Jeśli tak, to dlaczego?

                                                                                                                                                                                                       p.z

Spotkanie z Piotrem Śliwińskim

,,Intymne uczucia szukają intymnego środka wyrazu..." ...czyli spotkanie z Piotrem Śliwińskim

14 września w auli Liceum Ogólnokształcącego numer VII odbyły się ciekawe warsztaty z krytykiem literackim i pisarzem, Piotrem Śliwińskim. Spotkanie miało za zadanie przybliżyć problematykę dzisiejszej poezji, krytyki, ale także ujawnić warsztat pracy pisarza. Gość na początku odpowiadał na pytania osoby prowadzącej, które głównie opierały się na zagadnieniach dotyczących jego twórczości. Na konkretnych przykładach wyjaśniał zasady tworzenia dzieł literackich. Tłumaczył, że – wbrew pozorom- wprowadzanie do książki rozbudowanej, trudnej terminologii nie wzbogaca jej o dodatkowe wartości ani nie czyni mądrzejszą. Piotr Śliwiński wyjaśnił również, czym dla niego jest dobra książka, taka, która zmusza czytelnika do dialogu, zadawania pytań „dlaczego?” i „po co?”. Zebrani dowiedzieli się poza tym, że w literaturze to, co „odsyła”, jest ważniejsze od tego, „do czego” odsyła.

Profesor wracał wspomnieniami do przeszłości. Już we wczesnej młodości bardzo entuzjastycznie podchodził do literatury. Wybierał coraz to ambitniejsze i mniej zrozumiałe dzieła, czym tłumaczył, ze niezrozumiałość jeszcze bardziej go fascynowała i tym mocniej próbował ją zrozumieć. Piotr Śliwiński powtarzał,  że niezwykłe jest to, iż zawsze jest więcej książek do przeczytania niż te, które już „skonsumowaliśmy”. Poeta zachęcał też do powracania do już przeczytanych książek, gdyż mogą okazać się zupełnie czymś innym niż jeszcze kilka lat temu. Przypominał, że do niektórych trzeba po prostu dojrzeć. 
W drugiej części spotkania gość odpowiadał na pytania młodzieży, które sprawiły mu chyba najwięcej kłopotów. Najbardziej w pamięci zapadło mi rozważanie o tym,  co buduje literaturę. Piotr Śliwiński postanowił porozmawiać na ten temat z zebranymi, zaprosił ich do dialogu. Odwołując się do twórczości Zbigniewa Herberta wytłumaczył, iż ani historia, ani wartości, ani przeżycia nie tworzą specyficznej różnicy w wierszach, abyśmy mogli określić kto jest autorem, nie ustanawiają one konkretnego dzieła.

Bardzo mnie ciekawiło, jak  twórca poradzi sobie z pytaniem zadanym przez nas, czy może istnieć książka idealna. Myślałam, że pytanie będzie trudne, lecz  Profesor od razu stwierdził, że taka nie ma prawa istnienia. Poparł to argumentem, że ideał jest w pewnym sensie nudny i mało nawiązuje do rzeczywistości.

Ktoś zadał pytanie, po co w ogóle się pisze i czyta. Zaskoczony gość wytłumaczył, że intymne uczucia szukają intymnego środka wyrazu, indywidualnego stylu i języka. Uczucia przelane na papier muszą być pisane od siebie, oryginalne, aby nikt nie miał wątpliwości, że to już było. Spotkanie z krytykiem dało zebranym wiele do myślenia, zarówno na tematy literackie, jak i pozaliterackie, chociaż to prawdopodobnie nie było założeniem autorów projektu „Szkoła z poezją”.

Magdalena Kwiatkowska

"Krytyk jest po stronie drzwi"

  Od 13 września 2012 roku mieszkańcy Wrocławia w każdy czwartek zyskali wyjątkową możliwość udziału w spotkaniach z przedstawicielami polskiej: krytyki, dziennikarstwa, poezji i prozy. Czy warto? Przed wami pierwsza relacja ze spotkań nazwanych "Pogotowiem Literackim".

   18 września, w schowanej przed ludzkim okiem kamieniczce pod adresem Przejście Garncarskie 2, ruszyła kolejna edycja "Pogotowia Literackiego". Próżno było szukać hucznego otwarcia, mimo to już kilka minut od rozpoczęcia spotkania trudno było znaleźć wolne siedzenie. Tym razem poza młodymi literatami, szukającymi pomocy przy swoich dziełach, przybyły wraz z nauczycielami liczne reprezentacje z wrocławskich liceów, między innymi z Liceum Ogólnokształcącego Nr VIII im. Bolesława Krzywoustego we Wrocławiu.

  Po krótkiej prezentacji idei Pogotowia, przyszedł czas na część właściwą, czyli wykład gościa - Piotra Śliwińskiego, profesora Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza w Poznaniu, członka kapituły Wrocławskiej Nagrody Poetyckiej Silesius i Nagrody Literackiej Gdynia, na temat jego nowej książki "Horror Poeticus", poświęconej krytyce literackiej.

   Profesor Śliwiński rozpoczął swoją wypowiedź od wyrażenia przerażenia, związanego z sytuacją, w której został postawiony, bo o ile jako krytyk ma za sobą wiele spotkań autorskich, to nigdy nie spowiadał się z własnej pracy. Podmiotem rozmów była literatura i jej krytyka w szerokim pojęciu. Według pana Śliwińskiego literatura uwalnia nas od statusu i wieku, padły słowa: "Rozmowa o literaturze jest na równych prawach lub jej w ogóle nie ma".

  Kolejne zdania odnosiła się do pytań: kim jest krytyk? I jak nim być, gdy krytyka jest krytykowana? Mowa o przemianach w humanizmie i problemie obiektywności, a także o małej popularności krytyki. Gość Pogotowia stwierdził, że niewątpliwie krytyk stoi po stronie literatury, podał przy tym dwa przykłady: jedni denuncjują to co podoba się innym, stojąc po stronie swojej wizji, pozostali zaś zachwycają się twórczością autorów, lejąc na ich serca dzbany komplementów. Pytany o to, co dla niego znaczy być po stronie literatury, odpowiada, że jest to bycie w świecie, który bez literatury obyć się nie może.

  Profesor wspomniał również o zmianach w świadomości odbiorców. Kiedyś, by nosić miano człowieka kulturalnego, trzeba było być oczytanym, niezależnie od wykonywanego zawodu. Nie szanowano ludzi, nie znających literatury. Była to zasługa jej wyłączności jako nosicielki kultury z uwagi na brak telewizji i niską dostępność radia, a o Internecie nikt nawet nie śnił.

  Chwilę poświęcono również na rozważania o poezji, jako wyznacznika życia. Został przytoczony przykład wierszy po-smoleńskich popularnych jedynie w pewien czas po 10 kwietnia 2010 r., a obecnie zapomnianych. Kolejna myśl odnosiła się do problemów autorów z przeżyciami jednostkowymi, którzy jednocześnie wyśmienicie opisują zjawiska społeczne. To kolejny aspekt, na który krytyk zwraca uwagę.

  Sprawą, która najbardziej dotykała uczniów, był kanon lektur. Pan Śliwiński zadawał pytania, poprzez które starał się nakierować nas na własne przemyślenia, niźli dawać jasne odpowiedzi. Konkluzją było stwierdzenie, że: "Kanon jest instytucją na poły polityczną". Oczywiście istnieje wiele kanonów, które kładą nacisk na rozwój różnych cech u czytelnika. Krytyk jest tutaj pomiędzy kanonizacją a dekanonizacją. Z jednej strony kanon jest jego bronią przeciw autorom, z drugiej strony, gdyby kanon byłby mu tarczą, to stałby się obcy dla czytelnika i zmieniających się trendów.

   Pan Śliwiński zwrócił uwagę na brak w spisie lektur pozycji współczesnych, często czytanych, lecz kiedy nie posiada się zdolności ich docenienia, to doprowadza to do sytuacji, w której wiele osób zaczyna pałać nienawiścią do Sienkiewicza, musząc przeczytać wielostronnicowy "Potop", które treść nie jest dla nich interesująca. Zdecydowanie brakuje twórców pokroju Sapkowskiego czy chociażby genialnego Pratchetta, którego książki pozwalają spojrzeć na świat z innej strony, poprzez zwierciadło angielskiego humoru i kolor fantasy. Gość spotkania uważał, że do czytania nie można zmuszać, nie wolno czytać na siłę, chęć powinna wynikać z pragnienia poznania.

   Jednak nie da się ukryć, że czytamy coraz mniej i o ile literatura nadal się broni, to poezja wśród młodego pokolenia ginie. Jest to według Profesora wina twórców reformy.

  Krytykowi niełatwo ma również z autorami, którzy to zachowują się czasem gorzej niż dzieci, żądają pochwał i wymachują piąstkami, gdy ich nie otrzymają. Przed kilkoma z nich musiał uciekać ciemnymi ulicami, gdy jego recenzja nie przypadła do ich gustu! Jednem z ciekawszych przypadków był Marciś Ś. (nie pamiętam nazwiska, chodziło o tego celebrytę), który obraził się na 3 lata. Autorzy przed krytykiem bronią się różnie. Jednym z argumentów jest twierdzenie, że nie można krytykować, skoro są czytani. Krzywa Gaussa pokazuje jednak, iż liczba ludzi o wybitnym i słabym guście jest podobna, a najwięcej jest przeciętniaków...

  Spotkanie z Piotrem Śliwińskim było bardzo wartościowe. Po jego zakończeniu zostało wiele pytań, nad którymi każdy musiał sam się zastanowić. I chyba o to chodziło w tym spotkaniu... Nie o to, aby dać odpowiedź, lecz skłonić do jej poszukiwania...

 Marcin Śledziński