Wiersz potrzebuje wolności

Wiersz potrzebuje wolności

   Dnia 8 listopada na kolejnym spotkaniu w ramach Pogotowia Literackiego swoją
obecnością zaszczyciła nas poetka Justyna Bargielska. Liczna reprezentacja liceów, biorących udział w akcji ,,Szkoła z poezją” oraz pozostali uczestnicy, rozsiedli się w fotelach jeszcze przed godziną rozpoczęcia wydarzenia. Kiedy gość, ze skromnie spuszczonym wzrokiem i lekkim uśmiechem, błąkającym się na ustach, zajął miejsce w rogu Sali, zgaszono część świateł, tworząc przytulną, kameralną atmosferę. Jednak cichy gwar rozmów zanikł dopiero wówczas, gdy poetka zabrała głos.

    Na początku przeczytała wiersz ,,Zatarty fresk” pochodzący z jej najnowszego wydawnictwa – wyboru poezji Leopolda Staffa ,,Wyszedłem szukać”. Następnie dokonała jego indywidualnej, subiektywnej interpretacji. Zdradziła nam, że w tym wierszu urzekła ją jego obrazowość, sposób, w jaki działa on na jej wyobraźnię i trwałość śladów, jakie pozostawia w jej pamięci. Przy tej okazji przyznała również ,,Zasadniczo nie rozumiem wierszy, nawet tych, które sama piszę”.

    Następnie zawiązała się żywa dyskusja pomiędzy poetką a uczestnikami spotkania. Justyna Bargielska opowiedziała nam między innymi o swoim zamiłowaniu do nieznanej w szerszych kręgach literatury. Dowiedzieliśmy się również, że traktuje ona swoje wiersze nie jak własne dzieci, ale zaledwie znajomych – po napisaniu uwalnia je i puszcza w świat, nie interesując się ich dalszymi losami.

Fotograf: Agnieszka Baczewska

    Po upływie niespełna dwóch godzin spotkanie dobiegło końca w miłej atmosferze luzu i rozbawienia, na którą uprzednio wpłynęła zaskakująca prostolinijność i poczucie humoru naszego gościa. Podejrzewam, że w drodze powrotnej do domu wiele osób podobnie jak ja, zadawało sobie pytanie: Dlaczego w powszechnej opinii zajmowanie się poezją wydaje się być tak poważne, podniosłe i niedostępne dla szarych mas? Jak to możliwe, skoro poznana tego dnia poetka, ta gubiąca się we własnych słowach i nieco nieśmiała, aczkolwiek uśmiechnięta i budząca sympatię kobieta okazuje się być tak podobna do nas? Te przemyślenia dobitnie uświadamiają nam tę pozorną oczywistość, że poezja tworzona jest przez ludzi i dla ludzi; wówczas przestaje ona budzić respekt i staje się nam o wiele bliższa.

Urszula Drwęcka

Recenzja z wyboru wierszy "Wyszedłem szukać" Leopolda Staffa przygotowanego przez Justynę Bargielską

Kiedy ostatnio byłam w mojej ulubionej księgarni, zobaczyłam tomik wierszy wspaniałego pisarza, Leopolda Staffa. Zatopiłam się w lekturze jednego z pierwszych utworów, "Ciąg żurawi". Wpadłam we wspaniały nastrój, wywołany piękną plastyką języka mistrza, Staffa. Ogarnęła mnie nostalgia. Przypomniałam sobie film "Lecą żurawie”, gdzie płacząca dziewczyna, grana przez Tatianę Samojłową, właśnie dowiaduje się, że umarł jej kochany Borys. Ciąg żurawi, ukazujący się na zakończenie tego filmu, przejawia nadzieję, że znajdzie ona jeszcze raz swoją wielką miłość i połączy się z nią, jak te piękne ptaki, na całe życie.  

Przewróciłam kilka kartek tomiku. Moim oczom ukazało się posłowie, w jego pierwszych zdaniach zauważyłam pewną dysharmonię między wierszami Staffa a skomplikowanymi metaforami przedstawionymi przez panią Justynę Bargielską.  Jakoś razi mnie film Jima Jarmuscha skonfrontowany z pięknem świata wierszy Staffa. Możliwe, że autorka chciała nas w pewien sposób zaintrygować takim połączeniem, ale Jarmusch i Staff to dwa różne światy. Z pewnością lepszym pomysłem byłoby bardziej klasyczne nawiązanie do  idei humanizmu, które zachęciłoby czytelnika posłowia do sięgnięcia po ten wspaniały tort, jakim jest niniejszy tomik poezji. Zagłębiając się w posłowie, jego autorka pięknie przedstawia sprawiedliwego Staffa, piewcę protestanckiego etosu pracy, który obecnie jest dla nas odżywczy i bardzo przydatny. W końcu ktoś musiał napisać, że rzeczą świętą nie jest ubóstwo, lecz praca przynosząca nagrodę, zadowolenie i miłość. W swoim posłowiu Justyna Bargielską, uważa, że poezja Leopolda Staffa nie pozwala mózgowi się zestarzeć. W tym miejscu trzeba dodać jeszcze jeden bardzo optymistyczny akcent tej poezji, skoro trenuje ona nasz mózg, to zmusza nas ona do jego używania. Twórczość poetycka, w której kryje się tajemnica pożądania i miłości tak pisze Pani Bargielska.

 Nie można przybliżyć poezji choćby, tak wielkiego mistrza jak Staff ogółowi. Tym ciężej zrobić to, przyrównując ją do filmu Jarmuscha, w którym przerażająco często widzimy ogłupiające miny  Bill Murray. Chyba łatwiej byłoby zapoznać szersze grono osób z twórczością Staffa, mając na podorędziu idee humanizmu. Mimo wszystko poezja jest zawsze uczta bogów. Tylko nieliczni mogą zaczerpnąć tego łyku ozdrowieńczej ambrozji. Poezja była, jest i będzie niszowa.

                                                                                 
 Joanna Wójcik

Sprawozdanie ze spotkania z Justyną Bargielską

„Justyno, Justyno zostaw marginesik”

   Rankiem 9.11.2012r. nieco zaspani, ale podekscytowani czekaliśmy na wizytę poetki, Justyny Bargielskiej. Spotkanie, jak zwykle, odbywało się w czytelni biblioteki szkolnej. Na tę okazję sala została przystrojona. Dało się poczuć ciepło od zapalonych świeczek, które ułożone były na każdym stoliku. Unosił się tam także przyjemny zapach świeżo parzonej kawy i herbaty. Pani Justyna Bargielska i koordynatorka "Szkoły z poezją" już czekały na nas, uśmiechając się przyjaźnie. Każdy zasiadł na miejscu i spotkanie rozpoczęło się. Od razu urzekło nas poczucie humoru naszego gościa.
  Pani Justyna rzucała żartami jak z rękawa rozśmieszając nas przy tym. Przeszliśmy do czytania wierszy. Pierwszym z nich był wiersz " Co było złote". Dyskutowaliśmy o tym co zainspirowało poetkę do napisania tak interesującego dzieła. Następnie przeszliśmy do wiesza "Kolego, kolego, zostaw marginesik". Tytułem było sławne powiedzenie kierowców w CB Radiu. Ponoć w czasie jazdy, gdy powiemy to magiczne stwierdzenie, kierowcy tirów zostawiają dla nas trochę miejsca do wyprzedzenia ich. Jednakże nie o to chodziło w wierszu. Utwór poruszał głównie tematykę relacji z matką. Pająk, który pojawił się w tekście oznaczał odcięcie się od matki. Wiersz nawiązywał również do śmierci ukochanej piosenkarki Justyny Bargielskiej - Amy Winehouse.
   Później pojawiło się pytanie ze strony naszej koleżanki dotyczące tego, czy spojrzenie autorki
na swoją twórczość zmieniło się po wydaniu tomiku. Odpowiedź była jednoznaczna. Poetka
przyznała, że tak, ponieważ wiele rzeczy może się nauczyć od ludzi, którzy więcej wiedzą od niej i
mogą dzięki rozpowszechnieniu jej wierszy wypowiedzieć się na ich temat. Jednakże nie raz jest
zadziwiona opinią niektórych ludzi.
   Zapytaliśmy również poetkę o to, kiedy zaczęła pisać. Odpowiedziała ze śmiechem, że jej
pierwszy samodzielny wiersz powstał, gdy miała 6 lat. Był o kwitnących jabłoniach. Niestety zaginął.
Potem pisała zawsze na imieniny rodziców (Marka i Cecylii), którzy mieli swoją uroczystość w ten sam
dzień. Po kilku latach jednak z tego wyrosła.
   Kolejne pytanie padło z ust naszej koleżanki. Pytała czy z tego zawodu da się wyżyć?. Pani
Justyna odparła, że każdy ją o to pyta i myśli , że jest to piękny zawód, ale ciężki. Jeżeli miałaby się
tego utrzymać musiałaby więcej pisać prozą, ponieważ lepiej się sprzedaje.
   Pytaliśmy również o początki kariery poetki. Opowiedziała nam jak trudno było jej się wybić z
pierwszym tomikiem. Zaznaczyła, że nie należy się poddawać, bo tylko wysiłkiem i determinacją
można do czegoś dojść.
   Rozmawialiśmy również o jej książce, w której umieściła twórczość Leopolda Staffa.
Opowiedziała nam jak bardzo ceni tego poetę i jak trudno było jej się zdecydować na to, co może
znaleźć się w tomiku. W końcu zdecydowała się na najbardziej znane i najbliższe jej sercu wiersze.
Spytaliśmy czy jeszcze raz będzie chciała podjąć takie przedsięwzięcie. Okazało się, iż nie zamierza
więcej tego robić, ponieważ nie jest polonistą i ekspertem i trudno jej jest oceniać jakiegoś innego
poetę.
   Oczywiście naszym starym zwyczajem musieliśmy zapytać o stronę graficzną książki. Okazało
się, że grafikę wykonywała koleżanka Justyny Bargielskiej, Iwona Chmielewska. Nasz gość dał jej tylko
wskazówki dotyczące tego co ma się na niej znajdować.
   Na koniec spotkania autorka mogła zobaczyć swoją podobiznę narysowaną przez naszą
koleżankę Biankę Kopejkin. Bardzo się ucieszyła z takiej niespodzianki. Spotkanie zakończyliśmy już nie zaspani, ale pełni pozytywnej energii. Bardzo przyjemnie było poznać tak sympatyczną osobę i jej piękną twórczość.

M.Ż

Sylwetka Justyny Bargielskiej

Imię i nazwisko: Justyna Bargielska

Zawód: Poetka, prozaiczka

  Pani Justyna Bargielska zadebiutowała w 2003 roku swoim tomikiem „Dating session”. Potem jej kariera potoczyła się bardzo szybko. Wszystkie jej utwory ujrzały światło dzienne. Wydała kilka tomików, które doceniono tak bardzo, iż jej twórczość została przetłumaczona również na język słoweński i angielski.

  Pani Justyna wydała oprócz wierszy, także swoją książkę „Obsoletki”. Pisze w niej o stracie rodzicielskiej, łamiąc tabu tego tematu błyskotliwymi spostrzeżeniami i charakterystycznym dla niej poczuciem humoru.

  W bieżącym roku (2012) wydała swoje ostatnie jak dotychczas dzieło „Bach for my baby", z którego mieliśmy zaszczyt na własne uszy usłyszeć wiersze czytane przez autorkę.


Poetka została nagrodzona wieloma nagrodami: 

*Nagrodą Literacką Gdynia 2010

*Nagrodą Literacką Gdynia 2011 w kategorii proza

Autor: Bianka Kopejkin

Otrzymała również liczne wyróżnienia:

*finał Nagrody Literackiej NIKE 2011

oraz

* nominowanie do Paszportu Polityki 2011

Ale pozostaje najważniejsze pytanie. Co dokładnie napisała Justyna Bargielska?

Poezja

• Dating Sessions
• China Shipping
• Dwa fiaty
• Bach for my baby

Proza

• Obsoletki


Nasze wrażenie o Justynie Bargielskiej?

Bardzo ciepła, miła, interesująca osoba, mająca ogromne poczucie humoru i dystans do siebie!

Jej poezja oczywiście zachwyciła nas!

M.Ż

Bullerbyn w Teatrze Polskim

       

        

Dwudziestego drugiego października, o dziesiątej rano, publiczność składająca się głównie z dzieci i młodzieży co do jednego miejsca wypełniła salę kameralną . Młodzi widzowie przyszli na jeden z "Czynnych poniedziałków" organizowanych w Teatrze Polskim. Czynne poniedziałki są np. wystawami, koncertami czy pokazami filmów. Ja wybrałam się na czytanie "Dzieci z Bullerbyn" - książki napisanej przez Astrid Lindgren w 1947 i znanej chyba każdemu, kto chociaż raz był dzieckiem . Spektakl wyreżyserowany został przez Annę Ilczuk. Bierze w nim udział szóstka aktorów- grają szóstkę bohaterów ze szwedzkiej powieści (troje jest dziećmi z "zagrody środkowej" dwoje z zagrody północnej oraz Ollem - z zagrody południowej). Aktorzy przez dwie godziny grają, opowiadają i czytają wybrane przygody np o urodzinach Lisy, o wyprawie do sklepu wujka Emila i o opiece nad siostrą Ollego- malutką Kerstin. Aktorzy przedstawiają te historie tak ciekawie, że mam wrażenie, jakbym towarzyszyła im podczas tych fenomenalnych przygód... zdaję się, że reszta widzów - dzieci, młodzież i ich opiekunowie czują podobnie, ponieważ wszyscy jesteśmy zupełnie zaskoczeni, gdy ostatnia historia dobiega końca.

Bardzo podoba mi się to, że organizowane są spotkania propagujące literaturę, również wśród najmłodszych odbiorców. Taka forma czytania sprawiła mi wielką przyjemność - z wielką chęcią ponownie przeczytam lekturę trzecioklasistów... 

   ...może nawet na głos?

                                                                                                           Katarzyna Czerniak

http://www.teatrpolski.wroc.pl/

Wywiad z Elżbietą Golińską

 Piotr Śliwiński, krytyk literacki stwierdził, że ,,Intymne uczucia szukają intymnego środka wyrazu". Czy recytując na scenie wiersz, nie odczuwa pani, że tracą one na intymności?

  (długa chwila zastanowienia) ­­­Nie wiem... Kiedyś po spektaklu przyszła do mnie dziewczyna i zapytała, czy to fair, że mnie podgląda w tej mojej intymnej chwili, z prawdziwymi zwierzeniami, do których nie zostawiam sobie dystansu. Czasami zastanawiam się, czy mam prawo przywłaszczyć sobie Szymborską, aby była taka intymna. Nie wiem. To widownia musi sobie odpowiedzieć na takie pytanie.

  To już 10 lat, kiedy na Uniwersytecie Wrocławskim z okazji międzynarodowej konferencji zmierzyłam się po raz pierwszy z dłuższą formą poetycką na scenie. Przygotowałam kilka wierszy z tomiku " Chwila". Miałam tremę. Na widowni ludzie z całego świata. Znawcy literatury polskiej, tłumacze... To było jedno z najniezwyklejszych przeżyć w moim zawodowym życiu. Długie, niekończące się rozmowy, komplementy ,podziękowania za piękny wieczór zachęciły mnie do stworzenia spektaklu z myślą o teatrze. I stało się! Powstała "Chwila" na małej scenie w Rekwizytorni. Dobrałam inne, ulubione wiersze i znowu z tremą, zagrałam premierę. Nie mam już lęku że nie znajdą się ludzie chcący słuchać poezji.
  Cieszę się, że mogę dzielić się z publicznością tym wieczorem, tą chwilą. Wiem, że najczęściej przychodzą tu ludzie, którzy chcą tu być, wśród wierszy ulubionej poetki . Ostatnio zapytała mnie młoda osoba: "Przyszłam sprawdzić, czy poezja jest dla mnie, bo dotychczas nie umiałam jej przeczytać, traktowałam ją jak gazetę, nie rozumiałam.". Pytam więc, jak jej ten sprawdzian wyszedł, a ona odpowiada, że wróci do domu i sięgnie po książkę.
  Ten spektakl jest dla mnie ważny. Nie używając zbyt dużych słów, jest jednym z moich najważniejszych doświadczeń spotkania z drugim człowiekiem. I ten drugi akt, czyli spotkania po spektaklu. Piękne i wzruszające! Bardzo je lubię .
  Często słyszę, że ktoś nie umie przeczytać poezji, że nie ma czasu, a dzięki temu spektaklowi okazało się że rozumie i znajdzie chwilę by sięgnąć po tomik. Ja też nie wszystkie utwory rozumiałam od razu. Do tej pory niektóre wiersze są dla mnie "zamknięte ". Musiałam dojrzeć ". Wszelki przypadek” stał się moim ulubionym po tym jak profesor Miodek poprosił mnie o przygotowanie właśnie jego, do programu "Ojczyzna ­polszczyzna "

 Podjęła się Pani bardzo trudnego projektu, trzeba mieć w sobie siłę i jednocześnie wrażliwość. Zauważyłam, że w pewnym momencie zaszkliły się Pani oczy.

  Tak, tak się zdarza. Po prostu są pewne tematy, które mnie prywatnie poruszają i dlatego nie mam możliwości, by stanąć sobie z boku i tylko wyrecytować. Wiersz we mnie również coś uruchamia. No i mam problem, co zrobić, żeby się nie rozryczeć (śmiech), bo to by było dużo za dużo.

 Czyli tu nie chodzi o to, aby nie odejść od scenariusza?

  Nie! Jakbym się rozpłakała, to już bym pewnie tak szlochała i szlochała. Nie sądzę aby widownia była zainteresowana moimi spazmami. Nie po to się tutaj spotykamy. Kiedyś pracowałam z takim wspaniałym reżyserem z Petersburga, Jurijem Krasowskim. To było jedno z najpiękniejszych moich spotkań w teatrze, naprawdę dla mnie ważnych. Miałam w spektaklu monolog, który bardzo mnie wzruszał, bardzo lubiłam go mówić jak mi tak łzy leciały. Jurij przyszedł raz na próbę i mówi "NIE TY! NIE TY! NIE TY! ANI! ANI! (z jęz. rosyjskiego „oni”) Nie ty masz płakać! Oni mają płakać! Masz tak zagrać, żeby widowni chciało się płakać! Ale nie tobie!" Pamiętam do tej pory, jak on do mnie mówi "NIE Elżbieta, nie ty, nie ty!". Na ten spektakl przyszła recenzentka i przyznała się do łez, gdy słuchała monologu.

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Na salę wchodzi Pan z obsługi, widać że jest zniecierpliwiony przeciągającym się spotkaniem. Pani Elżbieta serdecznie się z nami żegna, zbliża się noc i pora wracać. Goni nas czas, praca, szkoła. Ważne, by w tym wszystkim znaleźć czas na "Chwilę".

Magdalena Kwiatkowska

„Nic o mnie nie wiesz”

     Marta Podgórnik w swoim tomiku poezji trafnie opisuje codzienność. W wierszach pani Marty występuje zwykły człowiek, któremu życie daje nieźle w kość, lecz został on wyposażony we wściekły i długotrwały upór. Ta osoba jest bezradna wobec świata oraz swojego losu. Niekiedy jest znudzona swoją ziemską egzystencją, nieprzerwanie oczekuje zmiany biegu wydarzeń, jakiegoś impulsu do dalszego działania. By lepiej poznać siebie oraz otaczający świat, przeprowadza trudne oraz bolesne rozmowy z innymi ludźmi. W tle niektórych utworów ukazuje się śmierć, która jest traktowana jako nieodłączny element naszego istnienia.

     Mimo trudności z interpretacją niektórych wierszy, mam pozytywną opinię na temat tego tomiku. Jest on uniwersalny, ponieważ każdy z nas może utożsamić się z podmiotem literackim. Chyba nie ma wśród nas osoby, która nigdy nie zmagała się z niełatwymi pytaniami, często bez odpowiedzi, dotyczących naszego życia. Czytając tą lekturę, miałam czasem wrażenie, że autorka opisuje moją sytuację życiową. Widać ,że w życiu poetki dużo się działo. Pani Marta to prawdziwa, artystyczna dusza, która szarą codzienność potrafi ubarwić, a czasem nawet i przedstawić przez pryzmat ironii oraz dosadności.

K.Ł